Wie recht van bij de boer koopt, kent de oorsprong van zijn voeding. Maar ook in de winkel kan je de lokale producenten steunen en het aantal voedingskilometers beperken door te kiezen voor producten van bij ons.
Verplichte vermelding van herkomst
Volgens de Europese voedselinformatieverordening (EU 1169/2011) is de vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst verplicht wanneer het weglaten ervan de consument zou kunnen misleiden. Daarnaast gelden er voor bepaalde productcategorieën specifieke oorsprongsregels.
De wetgeving verplicht onderstaande vermeldingen voor de volgende voedingsmiddelen:
- Honing: het land of de landen waar de honing is geoogst.
- Olijfolie: het land waar de olijven werden geteeld.
- Groenten en fruit: het land waar ze werden geteeld. Indien ze in bulk worden verkocht, moet het land van herkomst vermeld staan op het krat of op het winkelschap.
- Vlees: het land waar het dier is geboren, werd gehouden en uiteindelijk is geslacht. Dit is verplicht voor vers, gekoeld en diepgevroren vlees afkomstig van runderen, varkens, schapen, geiten en gevogelte. Voor vlees dat als ingrediënt gebruikt wordt in samengestelde producten geldt geen verplichte oorsprongsvermelding.
- Visserij- en aquacultuurproducten: de vangstzone (bij zeevis), het land van teelt (bij aquacultuur) of het zoetwatergebied waar de vis werd gevangen.
- Zuivel: het EU-ovaal met het land en het erkenningsnummer van het bedrijf waar het zuivelproduct het laatst werd verwerkt. Zuivelproducten die in België werden verwerkt, vermelden het initiaal BE in het ovaal. Dat is echter geen garantie dat de melk geproduceerd is door koeien die in België worden gehouden. Het EU-ovaal geeft dus wel een indicatie van waar de melk werd verwerkt maar niet noodzakelijk van de herkomst van de melk.
- Eieren: het land van herkomst. Elk ei draagt een stempelcode. Deze bevat informatie over het soort houderij en het registratienummer van de producent. Eieren geproduceerd in België zijn te herkennen aan de BE in hun stempelcode.
Vrijwillige vermelding
Het aantal producten dat volgens de wetgeving verplicht de herkomst moet vermelden is eerder beperkt. Producenten mogen de consument echter ook vrijwillig informeren over de oorsprong van hun product.
Door te wijzen op de lokale herkomst van een product kan hij bijvoorbeeld consumenten bereiken die meer gericht zijn op duurzaamheid. Een verwijzing naar bepaalde regio’s associeert de consument mogelijk ook met een betere smaak of een hogere kwaliteit. Denk maar aan Franse kaas, Spaanse ham of Belgische Noordzeegarnalen.
Ook bij vrijwillige oorsprongsvermelding geldt dat de informatie correct moet zijn en de consument niet mag misleiden. Wanneer de vermelding een verkeerd beeld zou kunnen geven over de werkelijke herkomst, moet dit worden verduidelijkt.
Beschermde herkomstvermelding
Naast de algemene oorsprongsvermelding bestaan er beschermde kwaliteitslabels voor streekproducten.
Begin jaren 1990 werden verschillende labels ontwikkeld om traditionele streekproducten te beschermen en om te vermijden dat ze door de toenemende globalisering van de voedselhandel zouden verdwijnen. Het gebruik van deze labels is strikt gereglementeerd om misbruik tegen te gaan. Ze zijn voorbehouden voor producten met een rijke traditie of die sterk verbonden zijn aan een bepaalde streek.
De labels worden toegekend na evaluatie van een erkenningsdossier. Er is een Vlaams label en er zijn drie Europese labels.
Etikettering
De gegevens op het etiket laten je toe om verschillende producten met elkaar te vergelijken en kunnen je helpen om gezonder te kiezen.
Streekproducten: erfgoed beschermd door labels
Traditionele streekproducten zijn producten met een rijke geschiedenis en worden geassocieerd met traditie, vakmanschap, authenticiteit en vooral kwaliteit.
Recht van bij de boer kopen biedt voordelen
Recht van bij de boer of via korte keten voeding aankopen biedt voordelen voor consument en producent omdat tussenschakels worden beperkt.