Onze mineraleninname in beeld: resultaten Voedselconsumptiepeiling 2022-2023

Leestijd: 8 min

De Belgische voedselconsumptiepeiling (VCP) brengt de voedingsgewoonten van de Belgische bevolking in kaart. Ze toont niet alleen welke voedingsmiddelen de Belgische bevolking eet, maar ook hoe dit zich vertaalt naar de inname van energie en voedingsstoffen. Dit artikel zoomt in op de inname van calcium, ijzer, natrium en jodium. Waar zitten de knelpunten die meer aandacht vergen?

Laatst bewerkt op: 6 november 2025
Gepubliceerd op: 6 november 2025
Onze mineraleninname in beeld: resultaten Voedselconsumptiepeiling 2022-2023

De Belgische Voedselconsumptiepeiling 2022-2023 werd uitgevoerd door Sciensano. De resultaten zijn gepubliceerd in juni 2025.

Tussen maart 2022 en december 2023 werden de eet- en drinkgewoonten van 3.777 Belgen vanaf 3 jaar in kaart gebracht. De gegevens over voedingsmiddelen werden vervolgens gekoppeld aan voedingsmiddelensamenstellingstabellen. Daaruit kon de inname van voedingsstoffen worden berekend.

Houd bij het lezen van de resultaten rekening met enkele belangrijke aandachtspunten. Je vindt ze onderaan het artikel.

BEKNOPT

  • De laatste Belgische Voedselconsumptiepeiling 2022-2023 toont aan dat de inname van verschillende mineralen vaak onvoldoende is.
     
  • 67% van de bevolking krijgt te weinig calcium binnen via de voeding. Dit percentage is hoger  bij vrouwen (73%) dan bij mannen (61%) maar vooral ook bij adolescenten (86%). De inname is nog verder gedaald sinds 2014-2015.
     
  • Ook ijzertekort blijft een aandachtspunt met 21% van de bevolking die de gemiddelde referentie-innname niet haalt. Het betreft meer vrouwen (31%) dan mannen (10%) en in het bijzonder adolescente meisjes (43%) en meisjes tussen 3 en 9 jaar (39%).
     
  • De natriuminname ligt bij 52% van de bevolking te hoog. Mogelijk is dit nog een onderschatting omdat de bijdrage van zout die tijdens de bereiding van voeding of aan tafel wordt toegevoegd, niet kon worden meegenomen in de bevraging.
     
  • De gemiddelde jodiuminname uit voeding plus supplementen is nog vaak ontoereikend. Mogelijk is dit een onderschatting omdat de bijdrage van gejodeerd zout niet kon worden beoordeeld.
     
  • De algemene trend vergt extra aandacht voor gezonde, evenwichtige en gevarieerde  voedingsgewoonten. Meer risico op tekorten kan belangrijke gevolgen hebben voor de gezondheid op korte en lange termijn.

Calcium

Calcium is het meest voorkomende mineraal in ons lichaam. Calcium draagt bij tot de gezondheid van de botten en de preventie van osteoporose maar is ook betrokken bij de samentrekking en verwijding van bloedvaten en speelt een cruciale rol bij de samentrekking van spieren, zenuwtransmissie en bloedstolling.

  • De gemiddelde calciuminname uit de voeding is 695 mg per dag; de gemiddelde calciuminname uit voeding plus supplementen is 718 mg per dag.
  • De gemiddelde calciuminname uit de voeding plus supplementen is lager bij vrouwen (692 mg per dag) dan bij mannen (742 mg per dag).
  • Adolescenten (10-17 jaar) nemen gemiddeld 667 mg calcium per dag in via de voeding en 669 mg via de voeding plus supplementen. Dat ligt ver onder de gemiddelde behoefte van 960 mg per dag en aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van 1150 mg per dag voor jongeren van 11 tot 17 jaar.
  • In vergelijking met de referentie-inname krijgt 67% van de totale bevolking te weinig calcium binnen via de voeding. Dit percentage is hoger bij vrouwen (73%) dan bij mannen (61%) maar vooral ook bij adolescenten (86%).
  • De gemiddelde inname van calcium uit de voeding daalde bij de bevolking van 3 tot 64 jaar tussen 2014-2015 en 2022-2023 van 758 mg naar 699 mg calcium per dag.
  • Het percentage van de bevolking van 3 tot 64 jaar met een te lage calciuminname steeg tussen 2014-2015 en 2022-2023 van 58% naar 67%.
  • Vooral de groep 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' dragen samen voor 44% bij aan de calciuminname van de bevolking, gevolgd door de groepen 'niet-alcoholische dranken' (14%) (bv. mineraalwater, cichoreidranken en kant-en-klare koffie met toegevoegde melk) en 'granen en graanproducten' (9%). De groep 'groenten' draagt voor ongeveer 8% bij en de groep 'noten, zaden en olijven' voor minder dan 1%. Voedingssupplementen zijn goed voor 2% van de totale calciuminname.
    Plantaardige alternatieven voor zuivel die niet verrijkt zijn met calcium brengen weinig of geen calcium aan.
     

Lees meer in het rapport van Sciensano

 

Ijzer

Jizer is een belangrijk bestanddeel van hemoglobine in rode bloedcellen, dat verantwoordelijk is voor zuurstoftransport doorheen het lichaam. Daarnaast speelt ijzer ook een belangrijke rol in bepaalde fysiologische processen zoals het metabolisme en de werking van het immuunsysteem.

IJzertekort is een veel voorkomend voedingsprobleem, vooral bij vrouwen van vruchtbare leeftijd, zwangere vrouwen, kinderen en vegetariërs.

  • De gemiddelde ijzerinname uit de voeding is 9 mg per dag; de gemiddelde ijzerinname uit voeding plus supplementen is 10 mg per dag.
  • In vergelijking met de gemiddelde referentie-inname (6 tot 7 mg per dag voor volwassenen – de ADH voor volwassen premenopausale vrouwen is 16 mg per dag en voor mannen 11 mg per dag) krijgt 21% van de bevolking te weinig ijzer binnen via de voeding. Het betreft meer vrouwen (31%) dan mannen (10%) en in het bijzonder adolescente meisjes (43%) en jongere meisjes tussen 3 en 9 jaar (39%).
  • De gemiddelde ijzerinname uit de voeding bij de bevolking van 3 tot 64 jaar is weinig veranderd tussen 2014-2015 en 2022-2023 (9 mg per dag). Het percentage dat te weinig ijzer opneemt uit de voeding is tussen 2014-2015 en 2022-2023 wel gestegen van 18% naar 22%.
  • De groep 'granen en graanproducten' draagt voor 25% bij aan de ijzerinname van de bevolking, gevolgd door de groep 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' (17%) en de groep 'groenten' (12%). Voedingssupplementen zijn goed voor 3% van de totale ijzerinname.
    Het ijzergehalte en de biobeschikbaarheid van ijzer uit plantaardige producten kan sterk variëren.
     

Lees meer in het rapport van Sciensano

 

Natrium

Overmatige inname van natrium, vooral in de vorm van keukenzout en kant-en-klare voeding, moet worden vermeden. Te veel zout in de voeding is in verband gebracht met onder meer een hoger risico op hypertensie, hart- en vaatziekten en nieraandoeningen. 

  • 52% van de bevolking overschrijdt de aanbevolen niveaus voor een veilige en voldoende inname van natrium. Dit percentage is hoger bij mannen (66%) dan bij vrouwen (39%).
  • Er is geen verschil tussen opleidingsniveaus.
  • De gemiddelde inname van natrium in de bevolking van 3 tot 64 jaar daalde van 2299 mg per dag in 2014-2015 tot 2079 mg per dag in 2022-2023.
  • De gemiddelde inname van natrium in deze voedselconsumptiepeiling is waarschijnlijk onderschat omdat zout dat tijdens de bereiding van maaltijden of aan tafel is toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
  • De groep 'granen en graanproducten' draagt voor 25% bij aan de inname van natrium door de bevolking, gevolgd door de groepen 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' (24%), 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' (13%) en 'kruiden, specerijen, sauzen en gist' (12%). Het natriumgehalte in voedingsmiddelen kan sterk variëren in functie van bereiding en bewaring.
     

Lees meer in het rapport van Sciensano

 

Jodium

Jodium is een belangrijk bestanddeel van het schildklierhormoon, dat een belangrijke regulator is van veel stofwisselingsprocessen. Jodium speelt ook een belangrijke rol bij de regeling van de basale stofwisseling en de lichaamstemperatuur en bij groei, neurologische ontwikkeling en cognitieve functies.

Vooral bij zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en jonge kinderen is een tekort aan jodium een veelvoorkomend probleem.

  • De gemiddelde inname van jodium uit de voeding is 104 µg per dag; de gemiddelde jodiuminname uit voeding plus supplementen is 109 µg per dag. De gemiddelde referentie-inname varieert van 90 µg per dag voor kinderen, over 120-130 µg per dag voor adolescenten tot 150 µg per dag vanaf 18 jaar.
  • Mannen hebben een hogere gemiddelde inname van jodium uit voeding plus supplementen (116 µg/dag) dan vrouwen (102 µg/dag).
  • De gemiddelde inname van jodium uit de voeding bij de bevolking van 3 tot 64 jaar daalde tussen 2014-2015 en 2022-2023 van 145 µg naar 103 µg per dag.
  • De gemiddelde inname van jodium in deze voedselconsumptiepeiling is waarschijnlijk onderschat, omdat de inname van jodium door het gebruik van jodiumverrijkt zout niet kon worden beoordeeld.
  • De groepen 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' (27%) en 'granen en graanproducten' (22%) leveren de grootste bijdrage aan de jodiuminname. De groep 'vis, schaal- en schelpdieren' dragen voor bijna 7% bij. Jodiumhoudende voedingssupplementen dragen 3% bij aan de totale jodiuminname.
    Plantaardige alternatieven voor zuivel die niet verrijkt zijn met jodium brengen weinig of geen jodium aan.
     

Lees meer in het rapport van Sciensano
 

Aandachtspunten bij het onderzoek en de resultaten

  • De gebruikelijke innames werden berekend met het statistische programma SPADE® en waar mogelijk getoetst aan internationale referentiewaarden, zoals die van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Waar mogelijk zijn de gehanteerde referentiewaarden telkens te raadplegen via de achterliggende link.
  • Vergelijkingen met de resultaten van de VCP 2014-2015 zijn enkel mogelijk voor de leeftijdsgroep van 3 tot 64 jaar. 65-plussers zijn toen niet bevraagd.
  • Bij de interpretatie van de resultaten moet rekening worden gehouden met een aantal beperkingen van het onderzoek zoals seizoensvariatie, recall-bias en onderrapportage (hij of zij geeft minder aan dan werkelijk geconsumeerd). Dit betekent dat de resultaten met enige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd (meer lezen over de onderzoeksmethode).
  • Voor meer informatie over welke voedingsmiddelen de productgroepen omvatten die bijdragen tot de inname van voedingsstoffen: https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/voedselconsumptie
  • Een productgroep kan producten met een uiteenlopende voedingswaarde omvatten: de samenstelling van vlees, zuivel en hun plantaardige alternatieven kan sterk uiteenlopen. De bijdrage van een voedingsmiddel wordt ten slotte niet alleen bepaald door zijn gehalte aan een bepaalde voedingsstof maar ook door zijn gebruikshoeveelheid.
Referenties

Lees meer

Onze vitamine-inname in beeld: resultaten Voedselconsumptiepeiling 2022-2023

De Belgische voedselconsumptiepeiling brengt onze voedingsgewoonten in kaart. Hoe zit het met onze inname van vitaminen?

Onze macronutriëntinname in beeld: resultaten Voedselconsumptiepeiling 2022-2023

De Belgische voedselconsumptiepeiling brengt onze voedingsgewoonten in kaart. Hoe zit het met onze inname van macronutriënten?

Wat zegt de Voedselconsumptiepeiling 2022-2023 over onze voedingsinname?

De Belgische voedselconsumptiepeiling brengt onze voedingsinname in kaart. Wat zijn de algemene conclusies en verdere aanbevelingen

OP DEZE PAGINA