Dit artikel kadert binnen een reeks over de resultaten van de Voedselconsumptiepeiling 2022-2023. Binnen deze reeks verschenen ook:
De Belgische Voedselconsumptiepeiling 2022-2023 werd uitgevoerd door Sciensano. De resultaten zijn gepubliceerd in juni 2025.
Tussen maart 2022 en december 2023 werden de eet- en drinkgewoonten van 3.777 Belgen vanaf 3 jaar in kaart gebracht. De gegevens over voedingsmiddelen werden vervolgens gekoppeld aan voedingsmiddelensamenstellingstabellen. Daaruit kon de inname van voedingsstoffen worden berekend.
Houd bij het lezen van de resultaten rekening met enkele belangrijke aandachtspunten. Je vindt ze onderaan het artikel.
BEKNOPT
- De Belgische Voedselconsumptiepeiling 2022-2023 toont dat een groot deel van de bevolking onvoldoende vitamines uit de voeding haalt, vooral vitamine C, B2 en foliumzuur. De situatie is sinds 2014 ook vaak verslechterd, met dalende innames en stijgende tekorten.
- Tekorten aan vitamine C nemen toe. 61% van de bevolking krijgt te weinig vitamine C binnen via de voeding, waaronder vooral ook jongeren en lager opgeleiden.
- 63% van de bevolking neemt te weinig vitamine B2 in via de voeding. Dat percentage is hoger bij vrouwen (75%) dan bij mannen (51%) en het laagst bij kinderen (14%). Het is ook toegenomen sinds 2014.
- Vanaf de adolescentie (10-17 jaar) voldoet de gemiddelde inname van foliumzuur via de voeding niet meer aan de gemiddelde behoefte. 70% van de bevolking krijgt te weinig foliumzuur binnen. Deze vaststelling houdt stand als supplementen worden meegerekend.
- 38% van de bevolking krijgt te weinig vitamine B6 binnen, vooral volwassenen. Kinderen doen het beter. De gemiddelde inname is niet veranderd sinds 2014.
- 30% van de Belgische bevolking krijgt te weinig vitamine A binnen via de voeding. Dat percentage is het hoogst bij adolescenten (38%). Een overmatige inname is zeldzaam maar vraag de nodige aandacht bij zwangerschap.
- Vitamine D en B12 worden deels opgevangen door supplementen, maar ook daar blijven tekorten en risico’s bestaan.
- De inname van vitamine B1 is meestal voldoende. Slechts 0,4% heeft een tekort.
- Dit alles wijst op een nood aan blijvende voedingseducatie en -sensibilisatie voor gezonde voedingsgewoonten, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen zoals jongeren, vrouwen en lager opgeleiden.
Vitamine A
Vitamine A is een vetoplosbaar vitamine. Het speelt een belangrijke rol bij het gezichtsvermogen en de gezondheid van de ogen, vooral bij het nachtzicht, maar is ook betrokken bij groei en ontwikkeling, immuniteit, celdifferentiatie en de gezondheid van de huid.
Dierlijke producten bevatten vitamine A in de vorm van retinol. Het lichaam maakt zelf ook vitamine A aan uit carotenoïden die voorkomen in plantaardige producten.
Bij zwangere vrouwen is overmatige inname bijzonder gevaarlijk vanwege de teratogene werking van vitamine A.
- De gemiddelde inname van vitamine A uit de voeding is 695 µg retinolequivalenten (RE) per dag; de gemiddelde inname van vitamine A uit voeding plus supplementen is 717 µg RE per dag. Dat ligt boven de leeftijdsgebonden referentie-inname en onder de bovengrens van de veilige inname.
- 30% van de bevolking krijgt te weinig vitamine A binnen via de voeding. Dat percentage is het hoogst bij adolescenten (38%).
- Slechts 0,6% van de Belgische bevolking loopt het risico op een overmatige inname van vitamine A uit voeding en supplementen.
- De gemiddelde inname van vitamine A uit de voeding daalde in de bevolking van 3 tot 64 jaar van 847 µg RE per dag in 2014-2015 naar 686 µg RE per dag in 2022-2023.
- Het percentage van de Belgische bevolking van 3 tot 64 jaar met een te lage inname van vitamine A uit de voeding steeg van 24% in 2014-2015 naar 30% in 2022-2023.
- De groepen 'groenten' en 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' leveren de grootste bijdrage aan de inname van vitamine A, elk met ongeveer 25%. Ze worden gevolgd door de groepen 'vetten en oliën' (14%), 'vlees en plantaardige alternatieven', en 'gebak en koekjes' (beide 8%). Voedingssupplementen dragen gemiddeld 3% bij aan de inname van vitamine A. Plantaardige alternatieven voor melk en vlees zijn vaak geen bron van vitamine A, tenzij gesupplementeerd. Qua vetten zijn vooral boter en verrijkte margarines bronnen van vitamine A.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine D
Vitamine D is een vetoplosbaar vitamine. Het is essentieel voor de opname van calcium uit de voeding en speelt hierdoor een sleutelrol in de groei en het onderhoud van sterke botten en tanden. Een tekort kan leiden tot aandoeningen zoals osteomalacie en osteoporose. Daarnaast is vitamine D ook belangrijk voor een goede spierfunctie en het immuunsysteem.
Vitamine D zit in de voeding maar de belangrijkste bron van vitamine D is blootstelling aan zonlicht, dat de synthese in de huid op gang brengt. Vooral in de wintermaanden wordt het vermogen van het lichaam om voldoende vitamine D aan te maken beperkt. Daarom wordt vitamine D-suppletie aangeraden: 10 µg/dag (400 IE) voor kinderen, 15 µg/dag (600 IE) voor volwassenen en 20 µg/dag (800 IE) voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en ouderen. Overmatig gebruik van vitamine D-supplementen kan schadelijk zijn.
- De gemiddelde inname van vitamine D uit de voeding is 5 µg per dag en vergelijkbaar in alle leeftijdsgroepen.
- De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding plus supplementen is 15 µg per dag. De inname van vitamine D uit voeding en supplementen varieert in functie van de leeftijd: 16 µg per dag bij kinderen (3-9 jaar), 11 µg per dag bij adolescenten (10-17 jaar), 15 µg per dag van 18 tot 64 jaar en 18 µg per dag bij 65-plussers. De algemene referentie-inname bedraagt 15 µg per dag.
- De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding en supplementen in de bevolking van 3 tot 64 jaar steeg van 10 µg per dag in 2014-2015 naar 14 µg per dag in 2022-2023.
- 2% van de bevolking loopt het risico op een overmatige inname van vitamine D uit voedingssupplementen (50 µg voor kinderen van 3 tot 10 jaar en meer dan 100 µg per dag vanaf 11 jaar). Er is geen risico op overmatige inname via de voeding alleen.
- De groep 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' enerzijds en 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' anderzijds leveren de grootste bijdrage aan de vitamine D-inname, namelijk elk 20%. Ze worden gevolgd door de groepen 'vetten en oliën' (13%), 'gebak en koekjes' (10%), 'eieren' (10%) en 'vis, schaal- en schelpdieren' (7%). De bijdrage van voedingssupplementen aan de inname van vitamine D is 10%.
Plantaardige alternatieven voor melk en vlees zijn geen bron van vitamine D, tenzij gesupplementeerd.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine C
Vitamine C (ascorbinezuur) is een wateroplosbaar vitamine. Het fungeert als antioxidant in het lichaam en speelt een cruciale rol bij de collageenproductie, wat nodig is voor de gezondheid van huid, bloedvaten, botten en kraakbeen. Daarnaast bevordert vitamine C de opname van ijzer uit plantaardige voedingsmiddelen en ondersteunt het immuunsysteem.
Omdat vitamine C niet in het lichaam wordt opgeslagen, is een regelmatige inname via de voeding vereist.
- De gemiddelde inname van vitamine C uit voeding is 72 mg per dag en vergelijkbaar tussen mannen en vrouwen. De gemiddelde inname van vitamine C uit voeding plus supplementen is 85 mg per dag. De gemiddelde inname uit de voeding ligt onder de referentie-inname voor volwassenen (90 mg per dag voor mannen en 80 mg per dag voor vrouwen).
- 61% van de bevolking krijgt te weinig vitamine C binnen via de voeding. Dat percentage is hoger bij personen met een laag opleidingsniveau (68%) dan bij personen met een hoog opleidingsniveau (52%). Opvallend is ook dat 15% van de kinderen (3-9 jaar) te weinig vitamine C opneemt via de voeding. Dit percentage loopt bij adolescenten (10-17 jaar) verder op tot 62%.
- De gemiddelde inname van vitamine C uit de voeding is bij de bevolking van 3 tot 64 jaar tussen 2014-2015 en 2022-2023 gedaald van 82 naar 70 mg per dag.
- Het percentage van de Belgische bevolking van 3 tot 64 jaar met een te lage inname van vitamine C uit de voeding steeg van 52% in 2014-2025 naar 61% in 2022-2023.
- De groepen 'groenten' (30%), 'fruit' (21%) en 'aardappelen en andere knollen' (12%) leveren de grootste bijdrage aan de vitamine C-inname van de bevolking. De groep van 'niet-alcoholische dranken' levert ook een kleine bijdrage (9%). De bijdrage van voedingssupplementen aan de inname van vitamine C is 6%.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine B1 of thiamine
Vitamine B1 is een wateroplosbaar vitamine. Het is essentieel voor de energiestofwisseling en speelt een belangrijke rol in de werking van het zenuwstelsel en voor de gezondheid van hart en bloedvaten.
Een tekort aan vitamine B1 kan leiden tot cardiovasculaire en neurologische aandoeningen.
- De gemiddelde inname van vitamine B1 uit de voeding is 0,15 mg per megajoule energie-inname (MJ) en verschilt niet tussen mannen en vrouwen; de gemiddelde inname van vitamine B1 uit voeding plus supplementen is 0,19 mg per MJ. De referentie-inname is 0,072 mg per MJ. Bijna niemand (0,4%) van de bevolking heeft een onvoldoende inname van vitamine B1 uit de voeding. Bij adolescenten is dat percentage 0,8%.
- De groepen 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' (26%) en 'granen en graanproducten' (22%) dragen het meeste bij aan de inname van vitamine B1, gevolgd door 'groenten' 8%. Gemiddeld wordt 4% van de totale vitamine B1 inname geleverd door supplementen.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine B2 of riboflavine
Vitamine B2 is een wateroplosbaar vitamine. Het is essentieel voor de energiestofwisseling en speelt een belangrijke rol in de werking van het zenuwstelsel, de spijsvertering, het gezichtsvermogen, de ademhaling, de immuniteit, de integriteit van huid en slijmvliezen en de voortplanting.
- De gemiddelde inname van vitamine B2 uit de voeding is 1,2 mg per dag en is hoger bij mannen (1,3 mg per dag) dan bij vrouwen (1 mg per dag); De gemiddelde inname van vitamine B2 uit de voeding is voor alle leeftijdscategorieën ongeveer gelijk. De gemiddelde inname van vitamine B2 uit voeding plus supplementen is 1,5 mg per dag. De referentie-inname voor volwassenen is 1,3 mg per dag
- 63% van de bevolking neemt te weinig vitamine B2 in via de voeding. Dat percentage is hoger bij vrouwen (75%) dan bij mannen (51%) en het laagst bij kinderen (14%).
- De gemiddelde inname van vitamine B2 van de bevolking van 3 tot 64 jaar uit voeding daalde van 1,2 mg/dag in 2014-2015 naar 1,1 mg/dag in 2022-2023. Het percentage van de bevolking in de leeftijd van 3 tot 64 jaar dat te weinig vitamine B2 inneemt is tussen 2014-2015 en 2022-2023 gestegen van 55% naar 62%.
- Vooral de groepen 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' (27%) en 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' (19%) dragen het meest bij aan de inname van vitamine B2. De groep 'granen en graanproducten' dragen voor 10% bij en de groep 'groenten' voor 7,5%. Gemiddeld wordt 4% van vitamine B2 geleverd door supplementen.
Enkel plantaardige alternatieven voor melk die verrijkt zijn met vitamine B2 dragen bij tot de inname van vitamine B2.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine B6 of pyridoxine
Vitamine B6 speelt een sleutelrol in het aminozuurmetabolisme. Het is cruciaal voor groei en ontwikkeling, neurotransmissie, immuniteit en de productie van rode bloedcellen.
- De gemiddelde inname van vitamine B6 uit de voeding is 1,5 mg per dag en is hoger bij mannen (1,7 mg per dag) dan bij vrouwen (1,3 mg per dag); de gemiddelde inname van vitamine B6 uit voeding plus supplementen is 1,9 mg per dag. De inname bij kinderen (3-9 jaar) via de voeding is vergelijkbaar met die bij vrouwen (1,3 mg per dag). De referentie-inname voor volwassenen is 1,5 mg per dag voor mannen en 1,3 mg per dag voor vrouwen.
- 38% van de bevolking heeft een te lage inname van vitamine B6 uit de voeding. Dat percentage is hoger voor vrouwen (45%) dan voor mannen (31%) en het laagst bij kinderen (9%).
- De gemiddelde inname van vitamine B6 uit voeding veranderde bij de bevolking in de leeftijd van 3 tot 64 jaar niet tussen 2014-2015 en 2022-2023
- De groep 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' draagt het meest bij tot de vitamine B6-inname (ongeveer 30%), gevolgd door de groepen 'groenten' (10%), 'granen en graanproducten' (9%), 'fruit' (8%), en 'aardappelen en andere knollen' (8%). Voedingssupplementen dragen gemiddeld 6% bij aan de inname van vitamine B6.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine B9 of vitamine B11 of foliumzuur
Foliumzuur is een wateroplosbaar vitamine. Het is essentieel voor de aanmaak van bloedcellen, de eiwitsynthese en de gezondheid van hart en bloedvaten. Het is ook cruciaal tijdens de zwangerschap: het ondersteunt de ontwikkeling van de hersenen en het ruggenmerg van de foetus en beperkt het risico op neurale buisdefecten (zoals spina bifida). Vrouwen met een zwangerschapswens krijgen de raad om dagelijks een supplement van 400 µg foliumzuur in te nemen vanaf vier weken voor de verwekking tot de twaalfde week van de zwangerschap. Overmatige inname via supplementen moet vermeden worden. Hoge dosissen kunnen een tekort aan vitamine B12 maskeren en gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.
Foliumzuur dat voorkomt in supplementen en verrijkte voedingsmiddelen, heeft een hogere biologische beschikbaarheid dan folaat, de vorm van foliumzuur die van nature voorkomt in voeding. Foliumzuur uit supplementen en verrijkte voeding wordt omgerekend naar folaatequivalenten met behulp van een correctiefactor van 1,7 (1 µg foliumzuur is gelijk aan 1,7 µg folaat).
- De gemiddelde inname van folaatequivalenten uit voeding is 203 µg per dag en is hoger bij mannen (219 µg) dan bij vrouwen (189 µg); de gemiddelde inname van folaatequivalenten uit voeding plus supplementen is 241 µg per dag. De referentie-inname varieert tussen 110 µg per dag vanaf 4 jaar tot 250 µg per dag vanaf 15 jaar.
- De gemiddelde inname van folaatequivalenten uit voeding neemt toe met de leeftijd, van 175 µg per dag bij kinderen (3-9 jaar) tot 220 µg per dag bij 65-plussers. Vanaf de adolescentie (10-17 jaar) voldoet de gemiddelde inname via de voeding niet meer aan de gemiddelde behoefte (191 µg versus 210-250 µg per dag).
- 70% van de bevolking neemt te weinig folaatequivalenten in uit voeding. Dat percentage is hoger bij vrouwen (77%) dan bij mannen (62%) maar veel lager bij kinderen (3-9 jaar) (24%). Het verschil blijft tevens bestaan als supplementen worden meegerekend.
- De gemiddelde inname van folaatequivalenten van de bevolking van 3 tot 64 jaar uit voeding is niet gewijzigd tussen 2014-2015 en 2022-2023.
- De groepen 'groenten' en 'granen en graanproducten' dragen elk 21% bij tot de totale inname van folaatequivalenten, gevolgd door de groep 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' (10%). Supplementen zijn goed voor 6% van de totale inname van folaatequivalenten.
Lees meer in het rapport van Sciensano
Vitamine B12 of cobalamine
Vitamine B12 is een wateroplosbaar vitamine. Het speelt een cruciale rol bij de vorming van rode bloedcellen en bij de werking en het behoud van het zenuwstelsel. Het is ook belangrijk voor de energiestofwisseling en de aanmaak van DNA.
Vitamine B12 komt van nature enkel voor in dierlijke voedingsmiddelen, zoals vlees, vis, eieren, zuivelproducten en lever. Het is niet aanwezig in plantaardig voeding, tenzij die verrijkt is.
Een ernstig vitamine B12-tekort kan leiden tot bloedarmoede met vermoeidheid, zwakte en kortademigheid, maar ook neurologische symptomen zoals tintelingen, geheugenproblemen of coördinatieproblemen tot gevolg, die onomkeerbaar kunnen worden. Tijdens de zwangerschap en borstvoeding kunnen te lage vitamine B12-niveaus ook de ontwikkeling van de baby belemmeren.
- De gemiddelde inname van vitamine B12 uit de voeding is 4 µg per dag; de gemiddelde inname van vitamine B2 uit voeding plus supplementen is 14 µg per dag. De referentie-inname vanaf 15 jaar is 4 µg vitamine B12 per dag.
- De inname van vitamine B12 uit voeding en supplementen varieert van 4 µg per dag bij kinderen en adolescenten tot 17 µg per dag bij volwassenen (18-64 jaar) en 18 µg per dag bij 65-plussers.
- In totaal gebruikt 18% van de bevolking een vitamine B12-houdend supplement.
- Op basis van de beschikbare gegevens kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine B12 uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Een ontoereikend inname van vitamine B12 in de Belgische bevolking kan daarom niet worden uitgesloten.
- De gemiddelde inname van vitamine B12 bij de bevolking van 3 tot 64 jaar uit de voeding daalde tussen 2014-2015 en 2022-2023 van 4,4 naar 3,8 µg per dag.
- De gemiddelde inname in de bevolking van 3 tot 64 jaar uit voeding en supplementen steeg echter van 6 µg per dag in 2014-2015 naar 13 µg per dag in 2022-2023.
- De groepen 'vlees, vleesproducten en vleesvervangers' (38%), 'melk, melkproducten en plantaardige alternatieven' (26%) en 'vis en schaal- en schelpdieren' (10%) dragen het meeste bij tot de inname van vitamine B12 in de Belgische bevolking. Voedingssupplementen dragen 6% bij aan de totale inname van vitamine B12.
Plantaardige alternatieven voor melk en vlees zijn geen bron van vitamine B12, tenzij gesupplementeerd.
Aandachtspunten bij het onderzoek en de resultaten
- De gebruikelijke innames werden berekend met het statistische programma SPADE® en waar mogelijk getoetst aan internationale referentiewaarden, zoals die van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Waar mogelijk zijn de gehanteerde referentiewaarden telkens te raadplegen via de achterliggende link.
- Vergelijkingen met de resultaten van de VCP 2014-2015 zijn enkel mogelijk voor de leeftijdsgroep van 3 tot 64 jaar. 65-plussers zijn toen niet bevraagd.
- Bij de interpretatie van de resultaten moet rekening worden gehouden met een aantal beperkingen van het onderzoek zoals seizoensvariatie, recall-bias en onderrapportage (hij of zij geeft minder aan dan werkelijk geconsumeerd). Dit betekent dat de resultaten met enige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd (meer lezen over de onderzoeksmethode).
- Voor meer informatie over welke voedingsmiddelen de productgroepen omvatten die bijdragen tot de inname van voedingsstoffen: https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/voedselconsumptie
- Een productgroep kan producten met een uiteenlopende voedingswaarde omvatten: de samenstelling van vlees, zuivel en hun plantaardige alternatieven kan sterk uiteenlopen. De bijdrage van een voedingsmiddel wordt ten slotte niet alleen bepaald door zijn gehalte aan een bepaalde voedingsstof maar ook door zijn gebruikshoeveelheid.
- Sciensano. Vitaminen. Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België - https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/macro-en-micronutrienten/micronutrienten-vitaminen
Lees meer
Onze mineraleninname in beeld: resultaten Voedselconsumptiepeiling 2022-2023
De Belgische voedselconsumptiepeiling brengt onze voedingsgewoonten in kaart. Hoe zit het met onze inname van mineralen?
Onze macronutriëntinname in beeld: resultaten Voedselconsumptiepeiling 2022-2023
De Belgische voedselconsumptiepeiling brengt onze voedingsgewoonten in kaart. Hoe zit het met onze inname van macronutriënten?
Wat zegt de Voedselconsumptiepeiling 2022-2023 over onze voedingsinname?
De Belgische voedselconsumptiepeiling brengt onze voedingsinname in kaart. Wat zijn de algemene conclusies en verdere aanbevelingen