BEKNOPT
- Smaak, gemak en herkenbaarheid bepalen sterk de voedselkeuzes van tieners. Speel daarop in.
- Tieners weten doorgaans wat gezond is, maar passen die kennis niet altijd toe in de praktijk. Concrete en haalbare tips blijven belangrijk.
- De thuisomgeving heeft de grootste invloed op eetgedrag. Ouders blijven de belangrijkste rolmodellen voor jongeren.
- Sociale media spelen een belangrijke rol in hoe jongeren met voeding in contact komen. Communiceer daarom via korte, visuele formats die jongeren aanspreken en inspireren.
- Tieners verschillen sterk in hun houding tegenover voeding. Hou rekening met de diversiteit binnen de doelgroep voor een meer gerichte aanpak.
Smaak en gemak eerst, daarna gezondheid
Tieners kiezen in de eerste plaats voor wat ze lekker en gemakkelijk vinden. Gezondheid speelt een rol, maar is zelden de doorslaggevende factor. Na gezondheid spelen ook andere aspecten zoals dierenwelzijn, milieu en inlandse herkomst mee maar slechts in beperkte mate.
Dat verklaart de voorkeur van jongeren voor vertrouwde, eenvoudige en vaak snelle gerechten zoals pasta, pizza en frietjes. Wie gezond gedrag wil stimuleren, doet er dus goed aan om niet enkel te focussen op voedingswaarde, maar ook op aantrekkelijkheid, smaak en gebruiksgemak.
Tieners zijn doorgaans kieskeuriger dan volwassenen
Jongeren geven veel voedingsproducten een lagere score op ‘lekker’. Een opvallende uitzondering is pasta dat van tieners een hogere smaakscore krijgt dan aardappelen (8,5 versus 7,1 op 10).
Verse groenten en fruit, peulvruchten, vis en schaal- en weekdieren, kaas, yoghurt en plantaardige alternatieven voor vlees en zuivel krijgen lagere smaakscores van tieners dan van volwassenen. Groenten en fruit scoren bij tieners bijvoorbeeld respectievelijk 7,3 en 7,7 op smaak. Volwassenen geven beide een smaakscore van 7,9.
Verse producten krijgen een positief gezondheidsimago
Tieners beoordelen versproducten over het algemeen positief op het vlak van gezondheid, net als volwassenen. Groenten en fruit scoren gemiddeld het hoogst, gevolgd door melk, yoghurt, eieren, kip en vis. Aardappelen behalen een gemiddelde score van 6,9 op 10. Ook vlees krijgt een gematigd positieve gezondheidsbeoordeling, met een gemiddelde score van 6,1. Bijna de helft van de tieners (47%) geeft vlees een score van 7 of hoger, terwijl 19% het een score lager dan 5 toekent.
Kennis is er, maar blijft oppervlakkig
Tieners beschikken over een redelijke basiskennis rond voeding, maar die is vaak intuïtief en weinig verdiept. Ze weten in grote lijnen wat ‘gezond’ is, maar hebben moeite om dit consequent toe te passen in hun dagelijkse keuzes. Praktische vertaling en concrete handvatten zijn daarom cruciaal.
De meeste jongeren weten bijvoorbeeld dat Jonagold een appelras is, dat kip volledig doorbakken moet zijn, dat vlees belangrijke voedingsstoffen bevat en dat de voedingsaanbeveling voor groenten minstens 300 gram per dag is. Tegelijk blijkt hun kennis minder sterk op een aantal meer specifieke of minder alledaagse thema’s. Minder dan de helft van de tieners weet bijvoorbeeld dat je in een gezonde voeding elke dag een ei mag eten, dat plantaardige drinks een andere samenstelling hebben dan koemelk, dat zalm geen typisch Belgische vissoort is of dat wie lactose minder goed verdraagt vaak toch nog bepaalde melkproducten kan gebruiken.
De kracht van de omgeving
Wat thuis gegeten wordt, bepaalt in sterke mate wat jongeren normaal vinden en zelf kiezen. Ouders zijn nog steeds de belangrijkste beïnvloeders van eetgedrag, meer nog dan vrienden, leerkrachten of experten.
Lees meer over het gezin als sleutel tot gezond eetgedrag
Hoewel tieners veel media consumeren, zoeken ze relatief weinig actief naar voedingsinformatie. Wanneer ze dat wel doen, gebeurt dit vooral via sociale media zoals TikTok. Deze kanalen zijn vooral inspirerend, minder informatief. Dit biedt kansen om gezondheidsthema’s op een toegankelijke en visuele manier aan te brengen. Gedragsverandering bij jongeren wordt dus best breder aangepakt dan enkel via individuele kennisoverdracht.
AI-tools zijn sterk in opmars: 44% van de tieners gebruikt dit meerdere keren per week. Tegelijk is voeding voor veel jongeren geen actief interessegebied: slechts een minderheid (16%) zegt vaak bewust op zoek te gaan naar informatie of inspiratie; 45% doet dit nooit, maar ze komen wel passief tijdens hun social mediagebruik in contact met informatie en inspiratie over voeding.
Een diverse doelgroep
12- tot 18-jarigen zijn geen homogene groep. Er kunnen 5 subgroepen onderscheiden worden op basis van hun houding, betrokkenheid en gedrag ten aanzien van voeding, gaande van passieve ‘pot-schaft-eters’ tot meer bewuste flexitariërs en avontuurlijke foodies (zie hieronder). Effectieve communicatie en interventies houden rekening met deze verschillen in motivatie en betrokkenheid.
De pot-schaft-eters (30% van de tieners)
Dit zijn tieners die voeding vooral passief beleven. Ze zijn niet kieskeurig en eten wat thuis wordt klaargemaakt. Ze zijn nauwelijks betrokken bij koken of boodschappen doen en denken weinig na over voeding. Ze voelen ook weinig nood tot verandering. Een typische uitspraak van deze tieners is: “Ik eet gewoon wat er is”.
Tip: Communicatie naar deze groep verloopt best via de ouders. Zet in op het versterken van gezonde gewoontes thuis en maak gezond eten gemakkelijk, herkenbaar en vanzelfsprekend binnen het gezin.
De onverschillige-eters (11%)
Deze tieners zijn onverschillig over zaken zoals gezondheid, herkomst of duurzaamheid, zolang het maar lekker en gemakkelijk is. Ze verschillen van de “Pot-schaft”-eters doordat ze meer vanuit genot dan vanuit routine eten. “Het zal me worst wezen, zolang het maar lekker is”, is een typische uitspraak van dit segment.
Tip: Houd communicatie naar deze groep kort, visueel en aantrekkelijk. Focus minder op gezondheidsargumenten en meer op smaak, fun en gemak: gezond eten moet vooral ‘gewoon lekker’ aanvoelen.
De vertrouwdheid-eters (26%)
Dit zijn tieners die sterk vasthouden aan gekende gerechten en smaken. Ze zijn eerder kieskeurig en staan minder open voor nieuwe of onbekende voedingsmiddelen. Hun voedingspatroon is stabiel en traditioneel en verandering roept bij hun eerder weerstand op. Hun leuze is: “Doe mij maar wat ik ken”.
Tip: Werk bij deze groep met kleine, veilige aanpassingen binnen vertrouwde gerechten en routines. Ook hier blijft het belangrijk om ouders mee te nemen als belangrijke normzetters.
De gezonde en bewuste flexi’s (17%)
Deze tieners zijn bewust bezig met voeding. Gezondheid speelt een belangrijke rol, vaak aangevuld met aandacht voor milieu of dierenwelzijn. Ze staan meer open voor flexitarisch of vegetarisch eten en zoeken actief informatie of inspiratie. Deze groep is relatief sterk betrokken bij koken en boodschappen doen en beschikt over meer voedingskennis. Tieners uit dit segment zeggen: “Ik probeer bewuster te eten”.
Tip: Geef deze groep concrete tips, haalbare inspiratie en positieve bevestiging (want ze zijn al de beste leerlingen van de klas). Vermijd extreme of moraliserende boodschappen en zet liever in op realistische keuzes, ondersteund door peers en geloofwaardige online creators.
De avontuurlijke foodies (16%)
Avontuurlijke foodies benaderen voeding vanuit nieuwsgierigheid en interesse. Ze experimenteren graag met nieuwe gerechten en smaken en zijn vaak actief betrokken bij koken. Hun motivatie is plezier- en ontdekkingsgedreven. Zij staan open voor innovatie, al blijft de thuiscontext ook hier een belangrijke randvoorwaarde. Tieners uit dit segment zeggen typisch: “Ik wil nieuwe dingen proberen”.
Tip: Deze groep bereik je met inspiratie, nieuwe smaken en storytelling rond voeding. Zet gezonde voeding trendy en creatief in de kijker en maak van deze tieners ambassadeurs die anderen kunnen inspireren.
Ontdek ook onze toolbox – Gezond gebeten voor jongeren
* Online kwantitatief onderzoek van VLAM (Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing) in samenwerking met Ivox uitgevoerd in november en december 2025. De steekproef bestond uit 600 Vlaamse jongeren tussen 12 en 18 jaar, representatief naar leeftijd, geslacht en sociale groep. Daarnaast werd een referentiegroep van 500 Vlaamse volwassenen (18–65 jaar) bevraagd. De dataverzameling en rekrutering gebeurden via iVox.
- Jeugdonderzoek VLAM 2025. De houding van Vlaamse tieners tegenover voeding. Kenniscentrum Data & Analyse - vlaanderen.be/vlam/kennisbank
Lees meer
Expert aan het woord – Effectief communiceren met jongeren
Hoe connecteer je écht met jongeren? Zonder belerend vingertje, maar met relevante, herkenbare en inspirerende boodschappen.
Voedingsaanbevelingen voor jongeren
Ontdek hier de voedingsaanbevelingen voor jongeren tussen 12 en 18 jaar.
Kookvaardigheden van kinderen en jongeren versterken
Het belang om samen met kinderen en jongeren te koken wordt onderschat. Welke impact heeft jong leren koken op de relatie die kinderen met voeding opbouwen?