De houdbaarheidsdatum en bewaarvoorschriften

De houdbaarheidsdatum

De houdbaarheidsdatum vermeldt hoe lang een product onder de aangegeven omstandigheden kan worden bewaard. Zodra de verpakking is geopend, is de aangegeven houdbaarheidsdatum niet meer geldig. Op producten die vrij snel bederven na opening, staat dan ook vaak een aanvullende vermelding, zoals "na opening nog 3 dagen houdbaar in de koelkast".

Ten minste houdbaar tot (THT)

De vermelding “ten minste houdbaar tot” (THT) duidt de datum van minimale houdbaarheid aan. Deze aanduiding wordt vooral gebruikt op producten die vrij lang houdbaar zijn en meestal bij kamertemperatuur mogen worden bewaard. Voorbeelden zijn droge voedingsmiddelen, sterk zure producten, producten met een hoog suikergehalte en conserven. De producent bepaalt de datum zo precies mogelijk en bouwt meestal ook een ruime veiligheidsmarge in.

Na het verstrijken van de THT-datum is de kwaliteit van het product niet langer gegarandeerd. Smaak, geur, kleur of textuur kunnen veranderen, maar dit betekent niet automatisch dat het product onveilig is. Wanneer de verpakking intact is en het product geen tekenen van bederf vertoont, kan het soms nog veilig worden gebruikt. Ga altijd na of het product niet beschimmeld is en of het niet eigenaardig ruikt. Gooi het product in geval van twijfel weg.

Te gebruiken tot (TGT)

De vermelding “te gebruiken tot” (TGT) is de uiterste consumptiedatum. Deze aanduiding wordt gebruikt voor voedingsmiddelen die gevoelig zijn voor bederf en bijgevolg ook minder lang houdbaar zijn. Voorbeelden zijn kant-en-klare maaltijden, verse zuivelproducten, vlees, vis en salades.

Deze producten moeten worden bewaard volgens de aangegeven bewaarvoorschriften op de verpakking, meestal gekoeld (bv. "bewaren bij max. 4°C"). Na het verstrijken van de TGT-datum mogen deze voedingsmiddelen niet meer worden geconsumeerd. Deze producten kunnen bedorven zijn (zonder dat het altijd zichtbaar is) en kunnen een risico vormen voor de voedselveiligheid.
 

Is de houdbaarheidsdatum verplicht?

Niet alle voedingsmiddelen moeten een houdbaarheidsdatum vermelden. De wetgeving voorziet uitzonderingen voor bepaalde productgroepen, zoals

• verse aardappelen, verse groenten en vers fruit (die niet zijn geschild of gesneden), 
• wijn, dranken met een alcoholgehalte van meer dan 10 volumeprocent,
• broodbakkerij- of banketbakkerijproducten die bestemd zijn om binnen 24 uur na de bereiding te worden geconsumeerd,
• producten zoals azijn, keukenzout, suikers in vaste vorm, suikergoedproducten die bijna uitsluitend bestaand uit gearomatiseerde en/of gekleurde suikers en kauwgom.
   

Bewaarvoorschriften

Bewaarvoorschriften of gebruiksvoorwaarden zijn verplicht wanneer ze van invloed zijn op de houdbaarheid van het product. Ze geven aan onder welke omstandigheden een voedingsmiddel veilig kan worden bewaard. Voorbeelden hiervan zijn:

• bij gekoelde producten: “te bewaren bij maximaal 4 °C” of “gekoeld bewaren”;
• bij diepvriesproducten: “na ontdooiing niet opnieuw invriezen”;
• bij bepaalde dranken of droge producten: “koel, droog en uit de zon bewaren”.

Wanneer deze bewaarvoorschriften niet worden nageleefd, vergroot de kans op bederf en op de groei van ziekmakende micro-organismen. Het is daarom belangrijk om levensmiddelen altijd volgens de aangegeven instructies te bewaren en niet meer te gebruiken zodra de “te gebruiken tot”-datum is verstreken.