leestijd

Verschil tussen oliën, boter en margarines

Boter en margarines zijn vast terwijl oliën vloeibaar zijn bij kamertemperatuur. Ze verschillen ook in vetzuursamenstelling en vetgehalte.

Verschil tussen oliën, boter en margarines

Boter en margarines zijn vast bij kamertemperatuur

Naarmate deze smeer- en bereidingsvetten harder zijn, bevatten ze doorgaan ook meer verzadigde vetzuren. Door hun scheikundige samenstelling geven verzadigde vetzuren vetstoffen een vaste structuur bij kamertemperatuur en worden ze pas vloeibaar bij hoge temperaturen (bv. bij bakken of frituren). Er zijn harde vetten rijk aan verzadigde vetzuren van plantaardige oorsprong (bv. kokosvet, palmvet, margarines verpakt in een wikkel) als van dierlijke oorsprong (bv. boter).
 

Oliën zijn vloeibaar bij kamertemperatuur

Plantaardige oliën zijn vloeibaar bij kamertemperatuur. Dat komt omdat ze grotendeels bestaan uit onverzadigde vetzuren en in mindere mate uit verzadigde vetzuren. Voorbeelden zijn olijfolie, arachideolie, zonnebloemolie, maïsolie, koolzaadolie, notenolie.
 

Zachte minarines en margarines

Naast de vloeibare oliën en harde vetten zijn er ook zacht smeerbare minarines en margarines of enigszins vloeibare margarines. Ook als ze pas uit de koelkast komen. Hoe zachter een minarine of margarine, hoe gunstiger de vetzuursamenstelling, namelijk meer onverzadigde en minder onverzadigde vetzuren. Minarines en margarines waarvan minstens twee derde van de totale hoeveelheid vet bestaat uit onverzadigde vetzuren, hebben een gunstige vetzuursamenstelling. Voor meer duidelijkheid kan je het etiket raadplegen.

Er zijn ook margarines die verrijkt zijn met plantenstanolen of -sterolen waaraan een cholesterolverlagend effect wordt toegeschreven. Deze producten richten zich in het bijzonder tot personen met een sterk verhoogd cholesterolgehalte.
 

Wat is het vetgehalte van oliën, boter, minarines en margarines?

Oliën bestaan voor 100 % uit vetten. Boter en traditionele margarines bevatten in het algemeen evenveel vet, namelijk ongeveer 80 %. Bak- en braadvet kan tot 95 % vet bevatten. Minarines en halfvolle boter bevatten in theorie voor ongeveer de helft minder vet (ongeveer 40 %). Het aanbod aan smeer- en bereidingsvetten is de laatste jaren echter sterk uitgebreid en het vetgehalte kan sterk variëren naargelang het merk. Raadpleeg daarom het etiket voor het exacte vetgehalte.
 

Verschillende soorten olie

Oliën bestaan grotendeels ui onverzadigde vetzuren. Onverzadigde vetzuren kunnen verder op basis van hun scheikundige samenstelling en eigenschappen worden onderverdeeld in enkelvoudig onverzadigde vetzuren (EOV) en meervoudig onverzadigde vetzuren (MOV). Tot de groep van MOV behoren ook de essentiële omega 3- en omega 6-vetzuren die niet door ons lichaam kunnen worden aangemaakt. Deze vetzuren moeten we via onze voeding innemen. Gezien de grote diversiteit binnen het olie-assortiment wordt aangeraden om te variëren.

Oliën rijk aan EOV

Oliën rijk aan MOV

Olijfolie 
Koolzaadolie 
Notenolie 
Arachideolie

Rijk aan 
omega-3-vetzuren

Rijk aan 
omega-6-vetzuren

Rijk aan omega-6-
vetzuren en omega-3- vetzuren

Lijnzaadolie 

Koolzaadolie

Zonnebloemolie 
Maïsolie 
Saffloerolie 
Druivenpitolie 

Walnootolie 
Sojaolie

Meer weten over oliën en vetten?

Oliën en vetten

Het wordt steeds moeilijker te kiezen uit het grote assortiment smeer- en bereidingsvetten. Hier kom je meer te weten over boter, plantaardige olie, margarine en minarine

Zijn oliën en vetten gezond?

Kies bij voorkeur voor plantaardige oliën rijk aan onverzadigde vetzuren. Boter en plantaardige harde vetten zijn niet verboden, maar gebruik ze met mate.  

Is kokosolie gezond?

Er circuleren tegenstrijdige berichten over de gezondheidseffecten van kokosolie. Wat zegt de wetenschap over kokosolie? Dat lees je hier!

OP DEZE PAGINA