leestijd

Voedingswaarde smeer- en bereidingsvetten

Naast energie leveren smeer- en bereidingsvetten ook essentiële vetzuren en vetoplosbare vitaminen. Lees hier meer over vetstoffen en hun voedingswaarden.

Boter

Essentiële vetzuren en vetoplosbare vitaminen

Minarines, margarines, boter, halfvolle boter en oliën leveren in de eerste plaats calorieën in de vorm van vet. Daarnaast leveren ze ook de essentiële vetzuren linolzuur en alfa-linoleenzuur die van vitaal belang zijn om cellen, weefsels en organen optimaal te laten functioneren. Vetten zijn ook een belangrijke bron van de vetoplosbare vitaminen A, D en E.

Vetzuursamenstelling

Verzadigde vetzuren vind je vooral terug in dierlijke producten zoals in boter maar ook in geharde plantaardige vetten. Vetten rijk aan verzadigde vetzuren zijn te herkennen aan het feit dat zij bij kamertemperatuur vast of gestold zijn. Vetten rijk aan onverzadigde vetzuren zijn vloeibaar bij kamertemperatuur. Alle soorten olie, frituurolie, dieetmargarines, noten en vette vis zijn rijk aan onverzadigde vetzuren.

De markt biedt ook margarines aan die verrijkt zijn met plantenstanolen of -sterolen waaraan een cholesterolverlagend effect wordt toegeschreven. Deze producten richten zich in het bijzonder tot personen met een sterk verhoogd cholesterolgehalte.

Het vetgehalte

Het vetgehalte van producten binnen de groep van smeer- en bereidingsvet kan sterk variëren. Eén ding is zeker: elke olie bestaat voor 100 % uit vet. Traditionele margarines en boter bevatten in het algemeen evenveel vet, namelijk ongeveer 80 %. Bak- en braadvet kan tot 95 % vet bevatten. Minarines en halfvolle boter bevatten in theorie voor ongeveer de helft minder vet (ongeveer 40 %). Het aanbod aan smeer- en bereidingsvet is de laatste jaren sterk uitgebreid en het vetgehalte kan sterk verschillen naargelang het merk, dat je het etiket moet raadplegen om het exacte vetgehalte te kennen.

De ene olie is de andere niet

Oliën hebben een gunstige vetzuursamenstelling. Ze bevatten doorgaans meer onverzadigde vetzuren. Uitzonderingen zijn kokosolie en palmolie. Onverzadigde vetzuren kunnen verder worden onderverdeeld in enkelvoudig onverzadigde vetzuren (EOV) en meervoudig onverzadigde vetzuren (MOV). Beide groepen hebben een andere samenstelling en andere eigenschappen. Tot de groep van de MOV’s behoren ook de essentiële omega-3 en omega-6 vetzuren die niet door ons lichaam kunnen worden aangemaakt. Deze vetzuren moeten we via onze voeding innemen. Gezien de grote diversiteit binnen het olie-assortiment wordt aangeraden om te variëren.

Oliën rijk aan EOV

Oliën rijk aan MOV

Olijfolie 
Koolzaadolie 
Notenolie 
Arachideolie

Rijk aan 
omega-3-vetzuren

Rijk aan 
omega-6-vetzuren

Rijk aan omega-6-
vetzuren en omega-3- vetzuren

Lijnzaadolie 
Raapzaadolie

Zonnebloemolie 
Maïsolie 
Saffloerolie 
Druivenpitolie 
Sojaolie

Walnootolie 
Tarwekiemolie

Referenties
  1. Hoge Gezondheidsraad. Voedingsaanbevelingen voor België - 2016. Brussel: HGR; 2016. Advies nr. 9285.
  2. Nubel vzw. Merknamendatabank met nutritionele waarden. Geraadpleegd via href="http://www.internubel.be">www.internubel.be op 2018 oktober 17.

Gerelateerde artikels

Smeer- en bereidingsvetten in de keuken

Ontdek de verschillende toepassingen van oliën en vetten in de keuken: van koude tot warme bereiding of van vast tot vloeibaar.

Aanbevelingen smeer- en bereidingsvetten

Een mespuntje smeervet per snede brood en een eetlepel bereidingsvet voor de warme maaltijd per persoon. Zo spring je zuinig om met vetstoffen.

Is kokosolie gezond?

Er circuleren tegenstrijdige berichten over de gezondheidseffecten van kokosolie. Wat zegt de wetenschap over kokosolie? Dat lees je hier!

OP DEZE PAGINA