leestijd

Zijn lectines in peulvruchten schadelijk?

Lectines zijn natuurlijke plantengifstoffen in peulvruchten. De kans dat iemand ziek wordt van lectinen via het eten van peulvruchten is echter klein. In onze eetcultuur worden peulvruchten altijd verhit voor consumptie. De verhitting zorgt ervoor dat lectinen afgebroken en onschadelijk worden gemaakt.

Lectines in peultjes

Lectines zijn natuurlijke plantengifstoffen

Sluimererwten (peultjes) en suikererwten (sugar snaps) behoren plantkundig gezien tot de peulvruchten of vlinderbloemenfamilie. In peulvruchten zitten – net zoals in groenten en granen – kleine hoeveelheden natuurlijke gifstoffen. Natuurlijke gifstoffen worden door planten ter verdediging tegen ziektes en vijanden aangemaakt. Voorbeelden van plantengifstoffen zijn glucosinolaten in verschillende koolsoorten, solanine in aardappelen en lectinen in peulvruchten. Plantengifstoffen zijn in kleine hoeveelheden niet schadelijk voor de gezondheid.

Zijn lectines schadelijk?

Lectinen die via de voeding in het lichaam terechtkomen kunnen het spijsverteringsstelsel verstoren. Lectinen zijn eiwitten met een suikergroep, ook glycoproteïnen genoemd. Door de suikergroep kunnen ze gemakkelijk interacties ondergaan en zo een invloed uitoefenen op biochemische processen.

Zo is er na het eten van rauwe of onvoldoende gekookte (3 minuten) kidneybonen een lectinevergiftiging vastgesteld - met klachten zoals buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree - (The white kidney bean incident in Japan). Er zijn tevens aanwijzingen dat lectinen zich aan de darmwand(cellen) kunnen binden en zo de vertering en de opname van voedingsstoffen uit de darm kunnen verstoren. Op lange termijn zou dit tevens de darmen kunnen beschadigen. Lectinen zouden ook mineralen zoals calcium, ijzer, zink uit de voeding kunnen binden waardoor de opname ervan wordt verhinderd. Verder blijken lectinen ook in staat rode bloedcellen te doen samenklonteren (hemagluttinatie).

Onderzoek naar het effect van lectinen is voornamelijk gebaseerd op dierenproeven en in vitro onderzoek. Of deze processen ook effectief plaatsvinden in het menselijk lichaam, vereist bijkomstig onderzoek.

Kan je ziek worden van lectines?

De kans dat iemand ziek wordt van lectinen via het eten van peulvruchten is klein. Dit komt enerzijds doordat het gehalte aan lectine in peulvruchten laag is en anderzijds doordat peulvruchten in onze eetcultuur nooit rauw worden geconsumeerd maar altijd verhit worden voor consumptie. Lectinen worden door verhitting afgebroken en onschadelijk gemaakt.  

Of mensen ziek worden van lectinen hangt verder ook af van;

  • het soort lectine. Er bestaan verschillende soorten lectinen en niet alle lectinen zijn even gevaarlijk. Lectinen in bijvoorbeeld tomaten, linzen, erwten, kikkererwten zijn niet-toxisch (bron: Voedingscentrum, Nutritionfacts).
  • de ingenomen dosis. De hoeveelheid lectine kan verschillen per peulvrucht. Zo bevatten kidneybonen, sojabonen en zwarte bonen meer lectine dan bijvoorbeeld (kikker)erwten, linzen of tuinbonen (bron: Voedingscentrum, Grant 2003).
  • de individuele gevoeligheid. Mensen met bijvoorbeeld het prikkelbare darmsyndroom kunnen gevoeliger zijn voor de blootstelling aan lectinen. 

Peulvruchten eet je best niet rauw

Om het risico op de inname van lectine te beperken, wordt daarom geadviseerd om peulvruchten niet rauw te consumeren. Bij gedroogde peulvruchten maak je lectinen onschadelijk door ze te weken in water en daarna minimaal 10 minuten te koken. Peulvruchten zoals prinsessenbonen, sugarsnaps en peulen kan je ook beter niet rauw eten. De ideale bereidingstijd voor peulen en sugarsnaps is 5 minuten.

Tot slot nog dit. De gezondheidsvoordelen van correct bereide peulvruchten, groenten en aardappelen overtreffen mogelijk schadelijke effecten van plantengifstoffen. Eet voldoende gevarieerd en volg de bewaar- en bereidingsadviezen correct op.

Referenties
  1. PEN Nutrition. Lectins. Are they damaging to our health? Beschikbaar via https://www.pennutrition.com/article_analysis.aspx?fn=VIEW&id=26723&sr=lectin. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  2. Vlaams Instituut Gezond Leven. Peulvruchten. Beschikbaar via https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek/peulvruchten. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  3. McGee H. Over eten & koken: wetenschap en cultuur in de keuken. Nieuw Amsterdam Uitgevers 2007.
  4. Voedingscentrum. Peulvruchten. Beschikbaar via https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/peulvruchten.aspx. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  5. Voedingscentrum. Natuurlijke gifstoffen. Beschikbaar via https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/natuurlijke-gifstoffen.aspx. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  6. Voedingscentrum. Sperziebonen. Beschikbaar via https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/sperziebonen.aspx?query=peulen. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  7. Voedingscentrum. Hoelang kook ik groenten? Beschikbaar via https://www.voedingscentrum.nl/nl/gezonde-recepten/kookhulp/hoelang-kook-ik-.aspx?query=groente%20koken. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  8. Nutritionfacts. Are lectins in food good or bad for you? Beschikbaar via https://nutritionfacts.org/video/are-lectins-in-food-good-or-bad-for-you/. Geraadpleegd op 5 mei 2020
  9. Nutritionfacts. How to avoid lectin poisoning. Beschikbaar via https://nutritionfacts.org/video/how-to-avoid-lectin-poisoning/. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  10. Harvard School of Public Health. Are anti-nutrients harmful? Lectin. Beschikbaar via https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/anti-nutrients/lectins/. Geraadpleegd op 5 mei 2020.
  11. Grant G. Peas and lentils. In: Encyclopedia of Food Sciences and Nutrition (Second Edition), 2003; pp 4433-4440.
  12. Hill G.D. Plant antinutritional factors | characteristics. In: Encyclopedia of Food Sciences and Nutrition (Second Edition), 2003; pp 4578-4587.

Lees meer

Groenten en fruit
Productinfo

Groenten en fruit

Voldoende groenten en fruit eten is een lekkere gezonde keuze. Ze zijn rijk aan voedingsstoffen en verlagen het risico op diverse chronische ziekten.

Pesticiden in de voeding: 8 vragen en antwoorden
Dossier

Voedselveiligheid

Voedselveiligheid gaat verder dan enkel de beheersing van microbiologische gevaren. Om de veiligheid van de voedselketen te bewaken, wordt ook de aanwezigheid van contaminanten, allergenen en het gebruik van additieven in levensmiddelen strikt gereglementeerd door Europa.

Aardappelen
Productinfo

De aardappel

Aardappelen passen prima in een gezonde voeding en bieden ook op culinair vlak tal van mogelijkheden. Het zoveelste bewijs dat gezond en lekker perfect kunnen samengaan.

OP DEZE PAGINA