leestijd

De voedingsdriehoek nader bekeken

De voedingsdriehoek wil elke Vlaming aan de hand van een eenvoudig visueel weergegeven voedingsvoorlichtingsmodel bewust maken en motiveren om evenwichtiger te eten. Uit de gegevens van de laatste Belgische Voedselconsumptiepeiling (2014) blijkt dat de gemiddelde Vlaming nog te weinig gezond eet.

De voedingsdriehoek

Hoe is de voedingsdriehoek opgebouwd?

De voedingsmiddelen staan van boven naar onder gerangschikt volgens hun bewezen effect op de gezondheid en de mate waarin we er in het algemeen meer of minder van moeten eten rekening houdend met onze huidige voedingsgewoonten.
De opdeling in de voedingsdriehoek tussen voedingsmiddelen van plantaardige (bovenaan) en van dierlijke oorsprong (onderaan) illustreert de aanbevolen verhouding tussen beide met het oog op een gezonde en duurzame voeding. Plantaardige voedingsmiddelen zoals groenten, fruit en volle granen vormen de basis van een gezonde voeding. Zij worden aangevuld met kleinere hoeveelheden voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong.

INFOGRAFIEK: De voedingsdriehoek

Bekijk de infografiek voor meer achtergrondinformatie.

Lees meer

Hoe moet ik de voedingsdriehoek interpreteren?

  • In de blauwe zone staat water. Je kan niet zonder. Elke dag voldoende water drinken is belangrijk om de vochtbalans in stand te houden.
  • De donkergroene zone bevat voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong met  bewezen gezondheidsvoordelen. We eten er in het algemeen nog te weinig van. Eet daarom volop groenten, fruit, volle granen, aardappelen en peulvruchten en kleinere hoeveelheden noten, zaden en plantaardige olie (of andere vetstoffen rijk aan onverzadigde vetzuren, dit wil zeggen dat de totale hoeveelheid vet uit minstens twee derden onverzadigde vetzuren bestaat). Zij vormen de basis van onze maaltijden.
  • Vul de maaltijden verder aan met producten uit de lichtgroene zone zoals vis, yoghurt, melk, kaas, eieren en gevogelte en in mindere mate met producten uit de oranje zone (rood vlees, boter en andere vetstoffen rijk aan verzadigde vetzuren).
  • De rode bol buiten de voedingsdriehoek bevat ultrabewerkte producten waaraan veel vet, suiker en/of zout is toegevoegd en waarvan een ongunstig gezondheidseffect werd aangetoond (bv. snoep en koeken, gebak, frisdranken, alcohol, hartige en zoutrijke snacks, fastfood, bewerkte vleeswaren). Probeer ze daarom niet te vaak en niet te veel te eten.

Voor de vier zones in de voedingsdriehoek geldt dat weinig of niet-bewerkte voedingsmiddelen de voorkeur krijgen. Producten afgeleid van de basisvoedingsmiddelen in het model worden niet visueel weergegeven. Het gaat in de meeste gevallen om voedingsmiddelen die bepaalde bewerkingen hebben ondergaan (bijvoorbeeld fruitsap, wit brood) of waaraan suiker, vetstof of zout werd toegevoegd (bijvoorbeeld chocolademelk, gezouten noten) Door deze bewerking of toevoegingen zijn ze niet meer zo gezond als het basisvoedingsmiddel en krijgen ze niet de voorkeur. Ze behouden wel nog een zekere voedingswaarde en er is geen overtuigend bewijs voor een nadelig gezondheidseffect. Deze producten worden evenmin beschouwd als ultrabewerkt en horen daarom niet thuis in de rode bol. We spreken van een 'grijze zone' (te raadplegen op de website van Gezond Leven in de overzichtstabel van elke infofiche per voedingscategorie).

Wat is ‘ultrabewerkt’ voedsel?

Het zijn vooral energiedense producten waaraan vaak veel suiker, vet en/of zout is toegevoegd en die weinig of geen nuttige voedingsstoffen zoals vezels en micronutriënten bevatten (bv. frisdranken, alcoholische dranken, snoep, koekjes, chips, fastfood, sterk bewerkte vleesproducten). Ze worden gemakkelijk overgeconsumeerd en nemen nog te vaak de plaats in van weinig of niet-bewerkte voedingsmiddelen.

Betekent meer plantaardig eten dat ik vegetarisch of veganistisch moet eten?

Zeker niet. Gezond eten betekent in de eerste plaats voldoende groenten, fruit, volkoren producten, peulvruchten en noten eten. Daarnaast is er ook plaats voor dierlijke producten in de juiste hoeveelheid. Dierlijke producten uit de voeding schrappen en niet adequaat vervangen vergroot de kans op voedingstekorten, vooral van ijzer, zink, calcium, vitamine B12 en belangrijke omega 3-vetzuren. Met name jonge kinderen, adolescenten en ouderen zijn kwetsbaar voor voedingstekorten. Gezond vegetarisch eten vergt doordachte voedingsaanpassingen. Voor veganisten volstaat de basisvoeding niet. Zij zijn aangewezen op verrijkte producten en/of supplementen.

Geen concrete aanbevolen hoeveelheden in de voedingsdriehoek

De aanbevelingen kunnen individueel sterk verschillen. Om die reden worden er bij de voedingsdriehoek geen aanbevolen hoeveelheden weergegeven. In de visuele weergave wordt vooral ingezet op verhoudingen (meer - minder - zo weinig mogelijk) tussen enerzijds plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen en anderzijds weinig of niet-bewerkte en sterk bewerkte voedingsmiddelen. De voedingsdriehoek wil mensen zo stimuleren om kleine verbeterstappen te nemen voor hun gezondheid in plaats van ineens grote veranderingen door te voeren.
Op www.gezondleven.be zijn nog de voedingsaanbevelingen per leeftijdsgroep van 2014 opgenomen. Die zullen verder worden afgestemd met de ‘Food Based Dietary Guidelines’ die de Hoge Gezondheidsraad ontwikkelt tegen 2019. Voor persoonlijk advies wordt aangeraden om door te verwijzen naar een erkende diëtist.

Meer weten over de voedingsdriehoek

De bewegingsdriehoek

Wat met beweging?

Naast de voedingsdriehoek werd voor beweging en sedentair gedrag een apart model ontwikkeld.

De bewegingsdriehoek

Gerelateerde artikels

Hoe kwam de voedingsdriehoek tot stand?

De voedingsdriehoek is een initiatief van het Vlaams Instituut Gezond Leven.

Banner_Gezond eten zo kan het ook_2017-03
Nutrinews

Gezonder eten met de nieuwe voedingsdriehoek

Een nieuw voedingsmodel ontwikkelen is een zaak. Het ook in de praktijk doen brengen een andere...

Banner_Nader bekeken_2017-03
Nutrinews

Nieuwe voedingsdriehoek voor het brede publiek

Het nieuwe model wil elke Vlaming met haalbare en praktische adviezen bewust maken en motiveren om evenwichtiger te eten...

OP DEZE PAGINA