KIJK - Zuivel bij ouderen

Gebruik de video en de onderstaande achtergrondinformatie als hulpmiddel in je praktijk.

Zuivel en veroudering

Naarmate we ouder worden, veranderen ons lichaam en onze voedingsbehoeften. Eetlust, reuk- en smaakzin nemen vaak af alsook de fysieke activiteit. Daardoor daalt de energiebehoefte, maar de behoefte aan essentiële voedingsstoffen blijft even groot. Te weinig of te eenzijdig eten vergroot het risico op ondervoeding, spierzwakte, tragere wondgenezing en botontkalking.

Een voldoende en evenwichtige eiwitinname is belangrijk om spiermassa en -kracht te behouden. De eiwitten in melk en melkproducten hebben een hoge biologische waarde en leveren voldoende van alle noodzakelijke aminozuren voor spierherstel en -onderhoud. Spreid de eiwitinname over de dag om de spiereiwitsynthese optimaal te ondersteunen.

Focus op voeding voor minder sarcopenie

Daarnaast zijn melk, yoghurt en kaas belangrijke bronnen van goed opneembaar calcium. Alternatieve bronnen zoals groenten, peulvruchten, noten of calciumrijk water leveren doorgaans kleinere hoeveelheden, waardoor het voor kleine eters moeilijk kan zijn om voldoende calcium via plantaardige producten binnen te krijgen.

Omdat de opname van vitamine B12 met de leeftijd kan afnemen, is een regelmatige opvolging bij ouderen aangewezen.

Ten slotte verdient ook vitamine D bijzondere aandacht. De natuurlijke aanmaak in de huid vermindert met de leeftijd, wat de calciumopname kan beperken. Afhankelijk van het seizoen, de mobiliteit en de blootstelling aan zonlicht kan suppletie nodig zijn, steeds in overleg met de (huis)arts.

Voeding bij 50-, 60-, en 70-plussers

 

Aanbevolen hoeveelheid zuivel

Met 2 tot 3 porties zuivel per dag zitten volwassenen doorgaans goed. Voor 60-plussers kan een extra portie aangewezen zijn.

Minder botbreuken door minder ondervoeding
 

Een portie komt overeen met

• een glas melk (150 ml),
• een potje yoghurt (125 g),
• een potje plattekaas of skyr (100 g),
• een sneetje kaas (25-30 g).

Kies bij voorkeur voor halfvolle of magere varianten zonder toegevoegde suiker en breng eventueel zelf verder op smaak met vers fruit of noten en zaden.
ij kleine eters kan volle yoghurt nuttig zijn om de nutriëntdensiteit te verhogen, mits dit past binnen het individuele medische en/of voedingsadvies.
 

Intolerantie of alternatieven

Bij lactose-intolerantie:

• kleine hoeveelheden melk gespreid over de dag of in combinatie met voeding worden vaak goed verdragen;
• lactosevrije melk, yoghurt en harde kazen zijn doorgaans geschikte alternatieven;
• bij twijfel of aanhoudende klachten, vraag professioneel advies aan een diëtist of arts.

Wie zuivel afwisselt of vervangt door plantaardige alternatieven moet ze zorgvuldig selecteren.  Enkel verrijkte sojadranken (met calcium, vitamine B2 en B12) zijn qua voedingswaarde vergelijkbaar met melk. Andere plantaardige dranken bevatten meestal minder eiwitten en micronutriënten, tenzij ze zijn toegevoegd.
Er is veel diversiteit binnen het aanbod van plantaardige alternatieven voor zuivel. Het etiket en de ingrediëntenlijst geven meer duidelijkheid over de samenstelling en de voedingswaarde en over de bijdrage die ze aan de voeding kunnen leveren.

Waarop letten als je vegetarisch eet?

 

In de praktijk

Gebruik deze video en achtergrondinformatie als ondersteunend materiaal:

• bij voedingsvoorlichting aan ouderen,
• bij valpreventie, sarcopenie- en osteoporosepreventie,
• in zorg- en woonsettings, dagcentra en eerstelijnszorg.
   

​​​​Meer informatie op maat van het grote publiek?