KIJK – Het belang van zuivel in elke levensfase

Gezond eten van jongs af aan is belangrijk voor een goede gezondheid. Zuivel heeft een plaats in elke levensfase, dat tonen drie korte video’s.

Bekijk de video's

Ontdek hieronder de drie video’s, telkens met extra duiding en tips.

Waarom deze video’s?

Zuivel in de Belgische voedingsaanbevelingen

Voedingsaanbevelingen hebben als doel om de gezondheid van de bevolking te verbeteren. De Hoge Gezondheidsraad bevestigde in de laatste update van de voedingsaanbevelingen voor de Belgische bevolking (2025) het advies om elke dag tussen 250 en 500 ml melk of melkproducten te gebruiken (1). Dat komt overeen met zo’n 2 tot 3 porties zuivel per dag.

Deze voedingsaanbevelingen zijn afgetoetst aan de laatste wetenschappelijke inzichten en afgestemd op de Belgische eetcultuur.

Uit consumentenonderzoek blijkt echter dat de kennis over het belang van zuivel voor de gezondheid vooral bij jongere Vlamingen (18- tot 30-jarigen) afneemt (2).
 

We eten minder zuivel dan aanbevolen

Uit de laatste voedselconsumptiepeiling (2022-2023) blijkt dat we te weinig groenten, fruit, volkoren producten, noten, peulvruchten, vis én melkproducten eten. 88% van de volwassen bevolking (18 jaar en ouder) haalt de minimale aanbevolen hoeveelheid van 250 g melk en melkproducten per dag niet. Vrouwen scoren nog slechter dan mannen (3,4).

De gemiddelde gebruikelijke inname van melk en melkproducten bedraagt ongeveer 150 g per dag, dat is ruim onder de minimumaanbeveling van 250 g per dag.
Opvallend is dat de gemiddelde consumptie van melk en melkproducten vanaf de leeftijd van 10 jaar met ongeveer een vierde afneemt: van gemiddeld 204 g naar 154 g per dag.
 

Tabel 1: Gebruikelijk consumptie van melk en melkproducten per leeftijdsgroep (VCP 2022-2023)

Melk en melkproducten zijn van nature onder meer een belangrijke bron van eiwitten en de vitaminen B2 en B12 maar vooral ook van calcium in de voeding. De VCP 2022-2023 geeft aan dat 67% van de volwassen de referentie-inname voor calcium (950 mg per dag) niet haalt. Dat cijfer loopt op tot 86% bij adolescenten (met een referentie-inname van 1150 mg per dag). In vergelijking met de VCP 2014-2015 is de gemiddelde calciuminname bij de bevolking van 3 tot 64 jaar nog verder gedaald van 758 naar 699 mg calcium per dag (5).
Een gebrek aan calcium kan leiden tot minder botdichtheid, een belangrijke oorzaak van osteoporose op latere leeftijd. Osteoporose is een toenemend gezondheidsprobleem omdat de levensverwachting en het aantal ouderen toeneemt. Verkeerde eet- en leefgewoonten en te weinig fysieke activiteit van jongs af aan kunnen deze trend verder versterken.

63% van de bevolking haalt evenmin de aanbevolen hoeveelheid voor vitamine B2 uit de voeding (6).
 

Voedingswaarde van zuivel

Melk en melkproducten zijn een belangrijke bron van essentiële voedingsstoffen waaronder eiwitten, calcium, kalium, jodium, vitamine B2 en vitamine B12. Bij een inname lager dan 250 ml moet men extra aandacht besteden aan de aanbreng van calcium maar ook aan die van eiwitten en van de vitaminen B2 en B12 uit andere voedingsmiddelen (1,7).
 

Gezondheidswaarde van zuivel

De Hoge Gezondheidsraad onderzocht op basis van het meest recente wetenschappelijke onderzoek welke voedingsmiddelen verbanden/effecten hebben op bepaalde chronische aandoeningen die veel voorkomen in België (1).

De consumptie van melk en melkproducten hangt samen met een lager risico op darmkanker. Melk en gefermenteerde melkproducten zoals yoghurt zijn geassocieerd met een lager risico op diabetes en melk met een lager risico op hart- en vaatziekten en beroerte. Ook voor kaas vindt men een omgekeerd verband met hart- en vaatziekten en diabetes. Magere en halfvolle zuivelproducten lijken in vergelijking met volle zuivelproducten ten slotte niet meer gezondheidseffecten te bieden, ook niet met betrekking tot het lichaamsgewicht en de vetmassa. De voorkeur voor halfvolle zuivel blijft wel te overwegen als de inname van energie en verzadigd vet moet worden beperkt (1).
 

Melk en melkproducten passen ook in een milieuverantwoorde voeding

De richtlijnen van de voedingsdriehoek liggen in lijn met de voedingsaanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad. Zij hebben tevens rekening gehouden met de milieu-impact van onze voeding (8). Melk, yoghurt en kaas behoren tot de lichtgroene zone. Zij vullen plantaardige producten uit de donkergroene zone goed aan qua voedings- en gezondheidswaarde maar ook qua smaak. Zij combineren goed binnen onze Belgische eetcultuur. Melkproducten zonder toegevoegde suiker krijgen de voorkeur.
 

Alternatieven voor zuivel?

De actuele gebruikelijke inname van slechts ongeveer 10 g plantaardige alternatieven voor zuivel per dag is nog zeer beperkt en biedt op zich vooralsnog geen soelaas op bevolkingsniveau (4). Plantaardige alternatieven voor zuivel kunnen variatie bieden in een gezonde voeding maar behoren in de voedingsaanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad niet tot de groep van melkproducten. Er is nog te weinig wetenschappelijk onderzoek beschikbaar naar de relatie tussen plantaardige alternatieven voor zuivel en gezondheid (1).

Wie ervoor kiest om geen zuivel te consumeren, moet weten hoe zuivel adequaat kan worden vervangen. Hierover bestaan nog veel misvattingen.

Waarop letten als je vegetarisch eet?